درمان بدشکلی شریان وریدی(اختلال رگها در اکسیژن رسانی قلب به مغز)

درمان بدشکلی 11شریان وریدی(اختلال رگها -در اکسیژن رسانی قلب به مغز)

بد شکلی شریان وریدی مغز (AVM)، در هم پیچیدن عروق خونی غیر نرمال است که شریان‌ها و رگ‌ها را در مغز به هم متصل می‌کنند. شریان‌ها مسئول رساندن خون حاوی اکسیژن از قلب به مغز است. رگ‌ها، خون تهی شده از اکسیژن را به ریه‌ها و قلب برمی‌گرداند. بد شکلی شریانی وریدی مغز، این فرایند حیاتی را مختل می‌کند.

برخی از افراد دارای بد شکلی شریان وریدی مغز، نشانه‌ها و علائمی مانند سردرد یا تشنج  را تجربه می‌کنند. AVMها عموماً پس از اسکن مغزی که برای یک بیماری دیگر انجام شده است، یا پس از اینکه عروق خونی پاره شده و خونریزی در مغز (خونریزی)  را منجر شدند، یافت می‌شود. زمانی که این بیماری تشخیص داده شد، غالباً می‌توان به صورت موفقیت‌آمیز آن را درمان کرد تا از عوارض آن مانند آسیب به مغز یا سکته‌ی مغزی پیش‌گیری شود.

بد شکلی شریانی وریدی ممکن است در هر جایی در بدن رخ بدهد اما بیشتر اوقات مغز یا ستون فقرات را درگیر می‌کند. با این وجود، AVMهای مغز نادر بوده و کمتر از یک درصد از جمعیت جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

اگر شما یا عزیزی از نزدیکان شما به مشکل بدشکلی شریان وریدی مغزی دچار شده لازم است برای تشخیص و درمان آن در اسرع وقت به جراح متخصص مغز و اعصاب مراجعه شود. دکتر باغبان به عنوان جراح با تجربه ر زمینه مشکلات مغز و اعصاب میتواند به بیمارن عزیز در درمان این بیماری کمک کند. برای دریافت مشاوره و یا مراجعه حضوری با شماره های 38240000  - 88792873  تماس حاصل فرمایید.

دلایل


1دلایل

جریان خونی AVM

دلیل بد شکلی شریانی وریدی مغز ناشناخته است، اما محققان باور دارند که بیشتر AVMها در هنگام رشد جنین پدیدار می‌شوند. به صورت طبیعی، قلب شما خون غنی از اکسیژن را به از طریق شریان‌ها به مغز می‌فرستد. شریان‌ها جریان خون را با عبور دادن آن از میان مجموعه‌ای از شبکه‌های عروق خونی که به تدریج کوچکتر شده و با کوچکترین عروق خونی (مویرگ‌ها) خاتمه می‌یابند، آهسته می‌کند. مویرگ‌ها به آهستگی اکسیژن را از طریق دیواره‌های باریک و متخلخل خود به بافت‌ مغزی اطراف، تحویل می‌دهند.

خون تهی شده از اکسیژن سپس در عروق خونی کوچک و سپس در رگ‌های بزرگ‌تر که خون را از مغز تخلیه می‌کنند، عبور کرده و به قلب و ریه‌ها برمی‌گردند تا اکسیژن بیشتری بگیرند. شریان‌ها و رگ‌ها در بیماری AVM، فاقد این شبکه‌ی پشتیبان از عروق خونی کوچکتر و مویرگ‌ها می‌باشند. به جای آن، اتصال غیر نرمال باعث می‌شود که خون به سرعت و مستقیماً از شریان‌ها به رگ‌ها جریان یابد و در نهایت بافت‌های اطراف را دور بزند.

علائم


بد شکلی شریانی وریدی مغز ممکن است باعث ایجاد هیچ علامت یا نشانه‌ای نشود تا زمانی که AVM پاره شده و باعث ایجاد خونریزی در مغز گردد. در نزدیک به نیمی از AVMهای مغز، خونریزی اولین نشانه است. اما برخی از افراد مبتلا به AVM ممکن است علائم و نشانه‌هایی به غیر از خونریزی مرتبط با AVM را تجربه کنند. در افراد بدون خونریزی، علائم بد شکلی شریانی وریدی مغز احتمالاً شامل موارد زیر هستند:

  • تشنج
  • سردرد یا درد در ناحیه‌ی سر
  • ضعف عضلات یا بی‌حسی در یک قسمت از بدن

برخی از افراد ممکن است علائم عصبی جدی‌تری را بر اساس مکان AVM تجربه کنند، شامل:

  • سردرد شدید
  • ضعف، بی‌حسی و فلج
  • فقدان بینایی
  • دشواری در صحبت کردن
  • گیجی و عدم توانایی درک دیگران
  • بی ثباتی شدید

علائم ممکن است در هر سنی دیده شوند، اما معمولاً بین سن 10 تا 40 سالگی پدیدار می‌گردند. بد شکلی شریانی وریدی مغز می‌تواند در طول زمان به بافت مغز آسیب بزند. تأثیرات آن به آرامی نمایان شده و معمولاً باعث بروز عوارض در ابتدای بزرگسالی می‌شوند. زمانی که به میانسالی رسیدید، AVM مغز تمایل به ثابت شدن داشته و با احتمال کمتری باعث بروز علائم می‌شود.

علائم این بیماری ممکن است در برخی خانم‌های باردار به دلیل تغییرات در حجم و فشار خون، بدتر شود. یک نوع شدید از بد شکلی شریان وریدی مغز به نام نقص ورید گالن، باعث بروز علائم و نشانه‌هایی می‌شود که به زودی یا بلافاصله پس از تولد آشکار می‌گردند. عروق خونی اصلی که در این نوع از AVM مغزی درگیر هستند، باعث ایجاد مایع در مغز و ورم کردن سر می‌شوند. علائم آن شامل رگ‌های متورم قابل تشخیص از روی پوست سر، تشنج، نارسایی رشد و نارسایی احتقانی قلب می‌باشند.

چه زمان باید به پزشک مراجعه کرد؟


اگر هر گونه علامتی که به نظر مرتبط با AVM مغزی می‌رسد را مشاهده کردید، مانند تشنج، سردرد یا نشانه‌های دیگر، فوراً مسئله را مورد رسیدگی پزشک قرار دهید. بد شکلی شریان وریدی که دچار خونریزی شده باشد، تهدید کننده‌ی حیات بوده و به توجه اورژانسی نیاز دارد.

فاکتورهای ریسک


هر کسی ممکن است با بد شکلی شریان وریدی مغز متولد شود، اما برخی از فاکتورها ممکن است خطرناک باشند:

  • مرد بودن: AVM در مردان شایع‌تر است.
  • داشتن سابقه‌ی خانوادگی: موارد وجود AVM در خانواده‌ها گزارش شده است، اما آشکار نیست که آیا یک فاکتور ژنتیکی در این میان وجود دارد یا اینکه این موارد صرفاً تصادفی بوده اند. همچنین محتمل است که عارضه‌های پزشکی دیگری توسط فرد به ارث برده شوند که او را در معرض ابتلا به بد شکلی‌های عروقی مانند AVM قرار دهند.

عوارض


عوارض AVM مغزی شامل موارد زیر می‌باشد:

  • خونریزی در مغز (خونریزی): بد شکلی شریان وریدی، فشار زیادی را بر روی دیواره‌های شریان‌ها و عروق مبتلا وارد کرده و باعث باریک و ضعیف شدن آنها می‌شود. این اتفاق می‌تواند باعث پاره شدن شریان‌های وریدی بد شکل و خونریزی در مغز شود.  ریسک خونریزی AVM مغزی، هر ساله در بازه‌ای حدوداً 2 درصدی قرار دارد. ریسک خونریزی در انواع خاصی از AVMها بالاتر بوده و همچنین اگر تجربه‌ی پاره‌ شدن قبلی AVM در بیمار وجود داشته باشد، بالاتر می‌رود.
    برخی از خونریزی‌های مرتبط با AVM کشف نشده باقی می‌مانند چرا که باعث هیچ آسیب یا علامت جدی در مغز نمی‌شوند، اما دوره‌های خونریزی تهدید کننده‌ی بالقوه ممکن است اتفاق بیفتد. بد شکلی شریانی وریدی مغز هر ساله، تقریباً دو درصد از کل سکته‌های مغزی ناشی از خونریزی را موجب شده و معمولاً دلیل خونریزی مغزی در کودکان و جوانان می‌باشد.
  • کاهش یافتن اکسیژن در بافت مغز: با وجود AVM، خون شبکه‌ی مویرگی را دور زده و مستقیماً از شریان‌ها به رگ‌ها جاری می‌شود. خون به سرعت از طریق مسیر تغییر یافته هجوم می‌برد چرا دیگر که توسط کانال‌های که از رگ‌های خونی کوچکتر تشکیل شده است، آهسته نمی‌گردد.
    بافت‌های مغزی اطراف نمی‌توانند اکسیژن را به سادگی از جریان زیاد خون، جذب کنند. بدون اکسیژن کافی، بافت‌های مغزی ضعیف شده و ممکن است کاملاً بمیرند. این امر موجب بروز علائمی مشابه سکته مانند دشواری صحبت کردن، ضعف، بی‌حسی، فقدان بینایی یا بی ثباتی شدید می‌شود.
  • رگ‌های خونی باریک یا ضعیف: AVM فشار زیادی را بر روی دیواره‌های باریک و ضعیف عروق خونی وارد می‌کند. در این صورت یک برآمدگی ممکن است در دیواره‌ی رگ‌ها ایجاد شده و عروق را در معرض پارگی قرار دهد.
  • آسیب مغزی: با رشد شما، بدنتان ممکن است شریان‌های بیشتری را برای تأمین خون به AVM دارای جریان زیاد، به کار بگیرد. در نتیجه، برخی از AVMها ممکن است بزرگتر شده و قسمت‌هایی از مغز را جابجا کرده یا منقبض کنند. این اتفاق از جریان یافتن آزادانه‌ی مایع پشتیبان در اطراف نیم‌کره‌های مغز جلوگیری می‌کند. اگر مایع تشکیل شود، می‌تواند باعث هل دادن بافت مغز به سمت بالا در جمجمه شود (هیدروسفالی).

تشخیص


1تشخیص

برای تشخیص بد شکلی شریان وریدی، متخصص مغز و اعصاب علائم شما را بررسی کرده و یک معاینه‌ی فیزیکی را انجام می‌دهد. پزشک شما ممکن است یک یا چند آزمایش را به منظور تشخیص وضعیت شما تجویز کند. رادیولوژیست‌هایی که برای تصویربرداری از سیستم مغزی و عصبی آموزش دیده اند (نورورادیولوژیست‌ها) معمولاً این آزمایشات تصویری را انجام می‌دهند. آزمایشاتی که برای تشخیص بد شکلی شریان وریدی مغز استفاده می‌شوند، شامل موارد زیر می‌باشند:

  • آرتریوگرافی مغزی: آرتریوگرافی مغزی، که به نام آنژیوگرافی مغزی نیز شناخته می‌شود، آزمایش جزئی‌تری برای تشخیص AVM می‌باشد. این تست، مکان و خصوصیات شریان‌های تغذیه کننده و رگ‌های تخلیه کننده را نشان می‌دهد، که برای برنامه‌ریزی درمان ضروری می‌باشد. در این آزمایش، پزشک یک لوله‌ی بلند و باریک (کاتتر) را به درون شریانی در کشاله‌ی ران وارد کرده و آن را با استفاده از تصویر برداری اشعه‌ی ایکس به مغز می‌رساند. پزشک شما درون رگ‌های خونی مغز، رنگی را تزریق می‌کند تا آنها را تحت تصویربرداری اشعه‌ی ایکس، قابل مشاهده نماید.
  • اسکن توموگرافی کامپیوتری (سی تی اسکن): آزمایش سی تی اسکن  از مجموعه‌ای از اشعه‌های ایکس برای ایجاد یک تصویر جزئی مقطع عرضی از مغز شما استفاده می‌کند. گاهی اوقات، پزشک رنگی را به درون یک لوله‌ی داخلی وریدی و درون رگ‌ها تزریق می‌کند تا شریان‌هایی که AVM را تغذیه کرده و رگ‌هایی که AVM را تخیه می‌کنند، بتوانند با جزئیات خوبی مشاهده شوند (آنژیوگرافی توموگرافی کامپیوتری).
  • تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام آر آی): ام آر آی  از آهن‌رباهای قوی و امواج رادیویی برای ایجاد تصویرهایی جزئی از مغز شما استفاده می‌کند. ام آر آی نسبت به سی تی اسکن حساس‌تر بوده و می‌تواند تغییرات دقیق‌تری را در بافت مغز، که مرتبط با AVM مغزی هستند، نشان دهد.

ام آر آی همچنین اطلاعاتی را درباره‌ی مکان دقیق بد شکلی و هر گونه خونریزی مرتبط در مغز فراهم می‌کند که این اطلاعات، در تعیین گزینه‌های درمانی ضروری می‌باشند. پزشک شما همچنین ممکن است رنگی را برای مشاهده‌ی جریان خون در مغز، تزریق کند (آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی).

درمان


درمان1

گزینه‌های درمانی بالقوه‎ی زیادی برای مقابله با بد شکلی شریان وریدی مغز وجود دارند. هدف اصلی درمان، پیش‌گیری از خونریزی است اما کنترل تشنج یا دیگر عواض عصبی نیز احتمالاً در برنامه‌ی درمانی در نظر گرفته می‌شوند. پزشک شما با تکیه بر سن، میزان سلامتی و اندازه و مکان رگ‌های خونی غیر طبیعی، مناسب‌ترین درمان را برای شما تعیین می‌کند. داروها نیز ممکن است برای درمان علائم ناشی از AVM مانند سردرد یا تشنج به کار روند. جراحی، رایج‌ترین درمان برای بد شکلی شریان وریدی مغز است. سه گزینه‌ی جراحی برای درمان این بیماری به قرار زیر هستند:

اگر AVM مغزی خونریزی کرده باشد یا در ناحیه‌ای باشد که بتوان به راحتی به آن دسترسی داشت، برداشتن جراحی آن از طریق جراحی مغزی مرسوم، احتمالاً توصیه می‌شود. در این فرایند، جراح مغز و اعصاب، بخشی از جمجمه را موقتاً برمی‌دارد تا به AVM دسترسی داشته باشد. با کمک میکروسکوپی با قدرت بالا، پزشک با استفاده از گیره‌های مخصوصی AVM را به محاصره درآورده و با احتیاط آن را از بافت مغزی اطرافش برمی‌دارد. پس از آن جراح استخوان جمجمه را دوباره متصل کرده و برش ایجاد شده در پوست سر را می‌بندد.

قطع معمولاً زمانی انجام می‌شود که بتوان AVM را با ریسک کمی از خونریزی و تشنج برداشت. AVMهایی که در مناطق عمیق مغز هستند، دارای ریسک بالاتری از بروز عوارض می‌باشند. در این موارد، پزشک شما ممکن است موارد درمانی دیگری را پیشنهاد دهد.

امبولیزاسیون -غدد

در این فرایند، پزشک شما یک لوله‌ی بلند و باریک (کاتتر) را به شریانی از پا وارد کرده و از طریق رگ‌های خونی و تصویربرداری اشعه‌ی ایکس آن را به مغز می‌رساند. این کاتتر در یکی از شریان‌های تغذیه کننده‌ی AVM قرار داده شده و یک عامل امبولیزینگ، مانند مواد کوچک، یک ماده‌ی چسب مانند، میکروکول یا مواد دیگر را برای مسدود کردن شریان و کاهش جریان خون به AVM، تزریق می‌کند.

امبولیزاسیون غدد نسبت به جراحی سنتی، کمتر تهاجمی می‌باشد. ممکن است این جراحی به تنهایی انجام شود، اما غالباً پیش از دیگر درمان‌های جراحی و برای ایمن‌تر کردن آنها با کاهش اندازه‌ی AVM و کم کردن احتمال خونریزی انجام می‌گیرد. در برخی از AVMsهای مغزی، امبولیزاسیون غدد ممکن است برای کاهش علائم شبیه به سکته، با هدایت مجدد خون به بافت نرمال مغزی، به کار برده شود.

این درمان از پرتوهایی که با دقت زیاد متمرکز شده اند، برای تخریب AVM استفاده می‌کند. به این دلیل که هیچ برشی وجود ندارد، در ادبیات موضوع به آن جراحی اطلاق نمی‌شود. به جای آن، SRS پرتوهای نوری بسیار هدفمند زیادی را به سمت AVM هدایت می‌کند تا به رگ‌های خونی آسیب زده و باعث ایجاد اسکار شود. رگ‌های خونی زخم شده‌ی AVM سپس به آهستگی و در طول یک تا سه سال پس از درمان، لخته می‌شوند.

این درمان، برای AVMهای کوچک که برداشتن آنها با جراحی سنتی دشوار است و برای آنها که باعث خونریزی تهدید کننده نمی‌شوند، مناسب‌ترین گزینه می‌باشد. اگر دارای علائم کمی هستید یا اصلاً علامتی را مشاهده نکرده اید و یا اگر AVM شما در ناحیه‌ای از مغز وجود دارد که درمان آن دشوار است، پزشک شما احتمالاً ترجیح می‌دهد تا شرایط شما را با چک آپ‌های مرتب، بررسی کند.

درمان‌های بالقوه‌ی آینده


محققان اکنون بر روی روش‌هایی مطالعه می‌کنند تا بهتر بتوانند ریسک خونریزی را در افراد مبتلا به بد شکلی شریان وریدی مغز پیش‌بینی کنند و بهتر بتوانند تصمیم‌های درمانی را اتخاذ نمایند. برای مثال، فشار خون بالا در AVM و سندروم‌های ارثی مرتبط با مشکلات عصبی، می‌توانند در این میان ایفای نقش کنند.

مداخلات در تکنولوژی تصویربرداری، مانند تصویربرداری سه بعدی، تصویربرداری عملکردی و نقشه‌برداری مغزی نیز مورد ارزیابی قرار گرفته و دارای پتانسیلی برای بهبود دقت جراحی و امنیت آن در برداشتن AVMهای مغزی و محافظت از رگ‌های مجاور می‌باشند. به علاوه، پیشرفت‌های مداوم در تکنیک‌های امبولیزاسیون، رادیو جراحی و میکرو جراحی، AVMهای مغزی که پیشتر غیر قابل جراحی بوده اند را برای برداشتن از طریق جراحی، دسترس‌پذیرتر و امن‌تر ساخته اند.